Εκτύπωση PDF

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΡΩΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΤΟΡΑ ΝΑΣΙΩΚΑ για την πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος.

από τα Πρακτικά της Βουλής

25/1/2011


Πρώτη είναι η με αριθμό 3172/22-9-2010 ερώτηση του Βουλευτή του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Έκτορα Νασιώκα προς τον Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, σχετικά με την πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος.
Ο κ. Νασιώκας έχει το λόγο για δύο λεπτά να αναπτύξει την ερώτησή του.

ΕΚΤΟΡΑΣ ΝΑΣΙΩΚΑΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, η μάστιγα του καπνίσματος, το μέγιστο αυτό θέμα δημόσιας υγείας στον τόπο μας, είναι πάντα επίκαιρο. Και είναι επίκαιρο για τρεις λόγους:
Οι υγειονομικοί δείκτες σε σχέση με το κάπνισμα στη χώρα μας, είναι οι χειρότεροι σε όλη την Ευρώπη και σε μερικούς τομείς και σε όλο τον κόσμο. Παραδείγματος χάριν, όσον αφορά το ποσοστό των καπνιζόντων, πολύ πάνω από το 50% του ενεργού πληθυσμού καπνίζει, άνδρες και γυναίκες. Στο γενικό πληθυσμό, το 45% των ανδρών καπνίζει και το 44% των γυναικών καπνίζει.
Στην κατανάλωση είμαστε πρώτοι στον κόσμο: τρεις χιλιάδες τσιγάρα κατ’ άτομο το χρόνο. Η δεύτερη χώρα είναι κάτω από δύο χιλιάδες τσιγάρα κατ’ άτομο το χρόνο.
Όσον αφορά την ηλικία έναρξης του καπνίσματος, κάτω από 12 ετών ξεκινούν τώρα το κάπνισμα τα αγόρια και κάτω από 13 ετών τα κορίτσια. Και ο δείκτης αυτός οδηγείται σε χαμηλότερες ακόμη ηλικίες.
Όσον αφορά τα αποτελέσματα, πολύ επάνω από είκοσι χιλιάδες άτομα πεθαίνουν το χρόνο από το τσιγάρο.
O δεύτερος λόγος, κύριε Υπουργέ, είναι ότι η κατάσταση στη χώρα μας παραμένει στάσιμη. Αν θέλετε να εκτιμήσουμε τους δεκαπέντε μήνες που κυβερνά η δική μας Κυβέρνηση, θα σας πω ότι τα πράγματα είναι ίδια και κάπου μπορεί να είναι και χειρότερα, παρόλο που ψηφίσαμε έναν πρωτοποριακό και ολοκληρωμένο νόμο πριν από έξι μήνες.
Το τρίτο: Κύριε Υπουργέ, δεν υπάρχει χώρα στην Ευρώπη που να μην έχει θεσπίσει μέτρα κατά του καπνίσματος και να μην τα έχει θέσει σε εφαρμογή. Πριν από μία εβδομάδα ανακοινώσατε πλήρως τις θέσεις σας ως Υπουργείο και παρόλο που ήταν ξεκάθαρες, θέλω να γίνουν κτήμα του ελληνικού λαού και να τοποθετηθείτε εδώ, στο ναό της δημοκρατίας, για να έχουν και επισημότητα και δέσμευση, κυρίως όμως για να βγει απ’ αυτή τη συζήτηση ένας πρακτικός τρόπος ουσιαστικής παρέμβασης σ’ ένα τόσο δύσκολο πρόβλημα που έχουμε στην Ελλάδα. Αυτός ο πρακτικός τρόπος δεν είναι άλλος από τη δική σας απόλυτη θέληση αφενός αλλά και την προσπάθεια να ηγηθείτε ενός κινήματος που θα ξεπερνάει τη Βουλή και τα κόμματα, που θα ξεκινάει από την επιστημονική κοινότητα μέχρι την εκκλησία, από την Αυτοδιοίκηση μέχρι τις εθελοντικές οργανώσεις, ένα κίνημα προσπάθειας για τη σωτηρία των παιδιών μας.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαϊδου): Στην ερώτηση του κυρίου Νασιώκα θα απαντήσει ο Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Τιμοσίδης. Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε το λόγο.

ΜΙΧΑΗΛ ΤΙΜΟΣΙΔΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κύριε Νασιώκα, ξέρετε πολύ καλά ότι σ’ αυτή την προσπάθεια ήμασταν μαζί για πολύ καιρό, τουλάχιστον από την εκλογή μου και μετά, από το 2007 που βρίσκομαι στη Βουλή. Έχουμε αναφερθεί πάρα πολλές φορές σ’ αυτή την άσχημη πρωτιά που έχουμε οι Έλληνες. Αναφερθήκατε σ’ αυτά και δεν είναι σκόπιμο να τα επαναλάβω.
Θα συμπληρώσω μόνο ότι το ανησυχητικό πράγμα του φαινομένου αυτού αφορά στις μικρές ηλικίες. Σε πολύ σοβαρές μελέτες που έχουν γίνει δηλώνει μεταξύ 11 και 13 χρόνων ότι καπνίζει περίπου το 18% με 20% αυτών των παιδιών. Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ένα 30% περίπου –άλλοι λένε 25%- δηλώνει ότι σκέφτεται να καπνίσει στον επόμενο χρόνο, άρα καταλαβαίνουμε πολύ καλά πού πάει αυτή η υπόθεση.
Έτσι λοιπόν έπρεπε να ήμασταν ξεκάθαροι. Πράγματι παρότι η χώρα μας και επί δικής σας υπουργίας είχε ξεκινήσει μία καλή προσπάθεια και είχε εναρμονιστεί μ’ αυτά που ίσχυαν διεθνώς, το 2008 ψηφίστηκε ένας νόμος ο οποίος όμως άφηνε παραθυράκια. Αυτές ακριβώς οι εξαιρέσεις οδήγησαν στην καταστρατήγηση αυτού του νόμου. Γι’ αυτό λοιπόν η ψήφιση στις 3 Αυγούστου του 2010 του ν. 3868 ξεκαθάριζε τα πράγματα και έβαζε συγκεκριμένη απαγόρευση σε δημόσιους χώρους.
Πράγματι υπήρξε ένα διάστημα τεσσάρων-πέντε μηνών όπου τα πράγματα δεν πήγαν όπως έπρεπε να πάνε. Ενώ η Βουλή ψήφισε στη συντριπτική πλειοψηφία απ’ όλες τις πτέρυγες υπέρ αυτής της απαγόρευσης, στην εφαρμογή του νόμου δεν είχαμε καλά αποτελέσματα κι εμείς δεν το κρύψαμε ποτέ και εκδηλώσαμε και την ανησυχία μας ότι δεν πηγαίνει καλά η εφαρμογή του νόμου. Είχαμε φοβερά φαινόμενα. Ενώ στην αρχή είχε ξεκινήσει καλά η υπόθεση, μετά άρχισε να ελαστικοποιείται, πέσαμε και στην προεκλογική περίοδο και είχαμε αναφερθεί τότε ακριβώς στη συμπεριφορά των οργάνων που από το νόμο ήταν αρμόδια να μην εφαρμόζουν το νόμο.
Εμείς δηλώσαμε από τον Οκτώβριο του 2010 ότι θα παρακολουθήσουμε τα μέτρα και την εφαρμογή τους και θα επικαιροποιήσουμε τη θέση του Υπουργείου σχετικά με το ζήτημα αυτό. Τότε πράγματι δόθηκαν και διαφορετικά μηνύματα, ότι δηλαδή υπήρχε σκέψη να αλλάξουν κάποια πράγματα, να ελαστικοποιηθούν κάποιοι όροι από τον προηγούμενο νόμο που ψηφίσαμε, όμως τα πράγματα ξεκαθάρισαν με την τοποθέτησή μας πριν από λίγες μέρες όπου δηλώσαμε κατηγορηματικά ότι η εφαρμογή του νόμου ισχύει και ότι θα γίνει ό,τι περνάει από τα όργανα της πολιτείας για να είναι σωστή αυτή η εφαρμογή και για να είναι σε όλα τα επίπεδα, σ’ όλο το δημόσιο βίο.
Στη δευτερολογία μου θα σας πω τι ακριβώς έχουμε αποφασίσει και πώς θα προσπαθήσουμε να εφαρμοστούν ακριβώς όλα όσα προβλέπει ο νόμος που ψηφίσαμε.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαϊδου): Ο ερωτών Βουλευτής κ. Νασιώκας έχει το λόγο.

ΕΚΤΟΡΑΣ ΝΑΣΙΩΚΑΣ: Κύριε Υπουργέ, ευχαριστώ πολύ και για τη ρητή δέσμευση εφαρμογής. Γνωρίζω πολύ καλά την προσωπική σας θέση και τις προσπάθειες που κάνατε και πριν γίνετε Βουλευτής και ως Βουλευτής και τώρα για να εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα κατά του καπνίσματος.
Τα πράγματα όμως δεν πάνε καθόλου καλά, όπως κι εσείς είπατε, κύριε Υπουργέ. Καπνίζουν παντού. Στην περιφέρεια τα παιδιά μας είναι για ατέλειωτες ώρες σε καφετέριες όπου καπνίζουν οι πάντες. Πριν από λίγες μέρες μελέτη του Πανεπιστημίου Αθηνών έδειξε ότι ένα παιδί που δεν καπνίζει και που κάθεται σε καφετέριες μέχρι έξι ώρες όπου καπνίζουν άλλα παιδιά –δεν είναι παράλογο κάποιες μέρες να κάθονται- είναι σα να καπνίζει εξακόσια τσιγάρα, κύριε Υπουργέ. Τα εξακόσια τσιγάρα είναι ασύλληπτο νούμερο και το λέω για να καταλάβουμε ιδιαιτέρως ότι εισπνέουν και εκπνέουν αυτά που με πυρόλυση έχουν καπνιστεί και έχουν εκπνευστεί από καπνιστές. Καπνίζουν λοιπόν παντού.
Σας είπα πριν ότι σε μερικούς τομείς είναι χειρότερα τα πράγματα απ’ ό,τι ήταν. Πριν από δεκαπέντε μήνες, όταν άρχισε να εφαρμόζεται ο νόμος του κυρίου Αβραμόπουλου, τουλάχιστον δεν κάπνιζαν στα κέντρα που γίνονταν δεξιώσεις γάμων και ξενύχτια με παιδιά μέσα. Σήμερα αν θα πάτε, κύριε Υπουργέ, σ’ όποιο γάμο θέλετε σε μεγάλο κέντρο στη Λάρισα, καπνίζουν οι πάντες και υπάρχουν παιδιά δύο χρονών και πέντε χρονών όλο το βράδυ εκεί μέσα. Άρα αυτό είναι ένα θέμα.
Είπατε κι εσείς ότι στάλθηκαν διαφορετικά και αντιφατικά μηνύματα. Δυστυχώς αυτός ο νόμος κατά του καπνίσματος που είναι ένα δύσκολο εγχείρημα για να υλοποιηθεί –το αναγνωρίζουμε οι πάντες- έχει μια μοίρα κακή, δηλαδή τον ψηφίζει ένα Υπουργείο και μετά αλλάζει η κυβέρνηση, αλλάζει ο Υπουργός και δεν υπάρχει ούτε συνέχεια ούτε συνέπεια. Ο κάθε Υπουργός ψηφίζει ένα νόμο και το ξανασυζητάμε.
Επίσης οι πολίτες δυστυχώς δεν σέβονται τους νόμους. Βέβαια γιατί να τους σεβαστούν οι πολίτες όταν δεν τους σέβονται οι υπεύθυνοι; Υπάρχει και μία λογική στην πατρίδα μας, κύριε Υπουργέ, ότι οι υπεύθυνοι έχουν αυξημένο δικαίωμα καταστρατήγησης του νόμου κι όχι αυξημένη ευθύνη τήρησης του νόμου.
Αναφερθήκατε σε μια μεγάλη προσπάθεια. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τον αείμνηστο Δοξιάδη και το Γεννηματά και για όλους τους Υπουργούς, αλλά σίγουρα την περίοδο που ήμουν κι εγώ στο Υπουργείο με τον Αλέκο Παπαδόπουλο και τον Κώστα Στεφανή πραγματικά έγινε μία πολύ σημαντική προσπάθεια. Θυμάστε ότι μόλις άλλαξε η κυβέρνηση και άρχισαν να εφαρμόζονται τα μέτρα, μία δήλωση αποδόθηκε τότε στον Υπουργό Υγείας. Μιλάω για τη συνέχεια. Δεν ξέρω αν την είχε κάνει. Γράφτηκε στα «Νέα». Μπορεί και να μην την είχε κάνει. «Θα ελαστικοποιήσω τα μέτρα κατά του καπνίσματος». Ήταν αρκετό αυτό για να σταματήσει κάθε μέτρο.
Γι’ αυτό λοιπόν, κύριε Υπουργέ, έρχομαι ξανά σ’ αυτό που κι εσείς είπατε. Εδώ πρέπει όλοι να συνεργαστούμε απολύτως με συνέπεια, συνέχεια και επιμονή γιατί ο καπνιστής είναι ένα άτομο εξαρτημένο και μπορεί και να θέλει να κόψει το κάπνισμα αλλά πιέζεται από την εξάρτησή του. Χρειάζεται λοιπόν μεγαλύτερη προσπάθεια και συντονισμός όλων και κυρίως απόλυτα ξεκάθαρα μηνύματα. Αυτό το μήνυμα λέει ότι αυτό το νόμο πρέπει να τον εφαρμόσουμε για να σωθούν τα παιδιά μας χωρίς να ψάχνουμε για καμία δικαιολογία. Φυσικά δεν είναι μόνο θέμα του Υπουργείου Υγείας αλλά είναι γενικότερο θέμα.
Θα κάνω τέσσερις προτάσεις με μία λέξη: Πρώτον, να δημιουργηθεί ένα κίνημα κατά του καπνίσματος. Δεύτερον, ολόκληρος ο ελεγκτικός μηχανισμός της χώρας με κύρια την Αστυνομία πρέπει να παρέμβει γι’ αυτό. Τρίτον, σίγουρα πρέπει να υπάρχει πρόληψη-ενημέρωση και τέταρτον αγωγή υγείας στα σχολεία μας με συγκεκριμένο πρόγραμμα. Έτσι οι προσπάθειές μας είναι βέβαιο ότι θα δώσουν αποτελέσματα.
Σας ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαϊδου): Κι εμείς σας ευχαριστούμε.
Το λόγο έχει ο Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Τιμοσίδης.

ΜΙΧΑΗΛ ΤΙΜΟΣΙΔΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Συνεχίζοντας στη δευτερολογία μου θέλω να κάνω σαφές ότι γνωρίζετε κι εσείς ότι έγινε σύσκεψη με συναρμόδιους Υπουργούς οι οποίοι δεν έχουν την ευθύνη εφαρμογής του νόμου. Αυτή ανήκει αποκλειστικά στο Υπουργείο Υγείας, όμως εμπλέκονται όργανα τα οποία εποπτεύονται από άλλα Υπουργεία. Υπό την παρουσία και του Πρωθυπουργού ξεκαθαρίστηκε λοιπόν ότι ο νόμος θα εφαρμοστεί όπως έχει ψηφιστεί και προστέθηκε στα όργανα τα οποία θα επιτηρήσουν την εφαρμογή του νόμου. Πέρα δηλαδή από τους δημοτικούς αστυνομικούς και το Λιμενικό το οποίο σε χώρους ευθύνης του θα έχει την ευθύνη, προστέθηκαν και οι 800 από το ΣΕΠΕ, από το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας, για να επιβλέψουν τους χώρους εργασίας κατά την εκτέλεση της εργασίας τους.
Επίσης, προστέθηκαν σαράντα ακόμη από το ΣΕΥΠ, από το Σώμα Επιθεωρητών Υγείας. Είμαστε σε συζήτηση και με το Υπουργείο Οικονομικών, ώστε να βρεθούν κίνητρα, τα οποία να κάνουν καλύτερη την εφαρμογή από τους άμεσα μέχρι στιγμής ορισμένους, αλλά είμαστε εδώ για να δούμε, αν χρειαστεί, να βάλουμε και άλλους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Αυτό που έχει, όμως, σημασία είναι ότι είναι απόφαση τελικά όλων μας και σ’ αυτό πρέπει να συμβάλλουμε όλοι.
Εγώ, κύριε συνάδελφε, δε θα διστάσω να πω ότι αυτό πρέπει να ξεκινήσει μέσα από τη Βουλή. Είναι απαράδεκτο να μη σεβόμαστε και να καπνίζουν συνάδελφοι μέσα στο χώρο της Βουλής. Είμαστε εκτεθειμένοι. Θεωρώ ότι αυτό πρέπει να ξεκινήσει από εδώ και να κάνει ο καθένας ό,τι περνάει από το χέρι του προς αυτήν τη προσπάθεια.
Αν μέναμε, όμως, στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τότε θα αποτύγχαναν τα μέτρα. Αυτό που πρέπει να γίνει, είναι μια προσπάθεια, όπως και εσείς κλείνοντας τη δική σας παρέμβαση αναφέρατε.
Έτσι, λοιπόν, υπάρχει συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, ξεκινούμε από εκεί και συγκεκριμένα παράλληλα σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας θα έχουμε Προγράμματα Αγωγής Υγείας στη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα οποία στοχεύουν στην προστασία της υγείας τους, προβάλλοντας θετικά μηνύματα ζωής.
Επίσης, στο πρώτο πανελλήνιο συνέδριο που έγινε για τον έλεγχο του καπνίσματος στις 4 Οκτωβρίου υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, εκεί σηματοδοτήσαμε αυτή τη βούληση της πολιτείας και αναφέραμε όλες τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος.
Επίσης, υπάρχει η Γραμμή 1142, όπου μπορούν να αναφερθούν -και να αναφέρονται- οι πολίτες και να μπορούν να καταγγείλουν τη μη εφαρμογή του νόμου.
Από την άλλη, βέβαια, αυτό το οποίο έχει σημασία είναι ότι πρέπει προς αυτήν την υπόθεση να συμβάλλουν και οι διοικούντες, οι έχοντες την ευθύνη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ειδικά στην περιφέρεια και στους δήμους, διότι παρατηρήθηκε η απροθυμία αυτών ακριβώς των φορέων στην υλοποίηση της κανονικής εφαρμογής του νόμου, έτσι ώστε αυτό με το πέρασμα των χρόνων να αλλάξει, κυρίως, τη κουλτούρα, κυρίως αυτήν την κατεστημένη αντίληψη ότι το να καπνίσει ένας νεαρός είναι γιατί το κάνει κάποιος μεγάλος, γιατί προβάλλεται στα μέσα ενημέρωσης, γιατί υπάρχει μέσα στα σίριαλ, γιατί αυτό είναι δείγμα ανδρισμού.
Επομένως, πρέπει να αλλάξει η εικόνα οπουδήποτε υπάρχει δημόσια συμπεριφορά όλων μας, έτσι ώστε να πετύχουμε τα θετικά αποτελέσματα που έχουν πετύχει σε άλλες χώρες, όπου εφαρμόστηκαν ακριβώς τέτοιες πολιτικές και εφαρμογής νόμων απαγορευτικών, αλλά, κυρίως, όμως στην αλλαγή νοοτροπίας και στην εκμάθηση των βλαβερών συνεπειών του καπνίσματος και όχι μόνο. Θέλω να κάνω μια μικρή αναφορά και να κλείσω.
Σκοπεύουμε να ασκήσουμε πολιτικές στο χώρο των δημόσιων πολιτικών υγείας και για το αλκοόλ και για τις άλλες εξαρτήσεις, όπως είναι τα ναρκωτικά, αλλά ιδιαίτερα στη νέα μάστιγα που πλήττει τα νέα παιδιά και είναι η κοινωνική δικτύωση μέσω Internet. Είναι ζητήματα που πρέπει να τα δούμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.