Εκτύπωση PDF

Η νύχτα ακύρωσε τον νόμο κατά του καπνίσματος

Της Γαληνης Φουρα


Oλοι «οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ» το ήξεραν, αλλά κανείς δεν ήθελε να το πιστέψει. Οι επιχειρήσεις της νύχτας μπορούν να καθορίσουν την πολιτική δημόσιας υγείας του τόπου, ανατρέποντας τον νόμο που ψήφισε πρόσφατα η ίδια κυβέρνηση για την καθολική απαγόρευση του καπνίσματος. Το κλίμα υπήρχε από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε υπουργός Υγείας ο Ανδρέας Λοβέρδος και είχαν δοθεί διαβεβαιώσεις στους καταστηματάρχες, οι οποίοι δεν χρειάστηκε να περιμένουν πολύ για να βγάλουν και πάλι τα τασάκια στα τραπέζια.

«Τελικά το έκανε», έλεγαν χθες στελέχη της Συντονιστικής Αντικαπνιστικής Επιτροπής που έχει συσταθεί στο υπουργείο Υγείας, μετά την επιβεβαίωση πληροφοριών που διέρρευσαν στον Tύπο ότι το τσιγάρο θα επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση σε μεγάλα μπαρ, καζίνο και κέντρα διασκέδασης, όπου σερβίρεται αλκοόλ. Η λύση που επελέγη συνοδεύθηκε, κατά ένα παράδοξο τρόπο, από ένα ψευδεπίγραφο όφελος για το σύστημα Yγείας, ένα φόρο που θα καταβάλλουν τα κέντρα νυχτερινής διασκέδασης. Κατά τις εκτιμήσεις των συντακτών του νομοσχεδίου, το «όφελος» υπολογίζεται σε 100 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο (αν εισπραχθεί), όταν το κόστος από το κάπνισμα για φάρμακα, νοσηλείες και πρόωρους θανάτους εκτιμάται σε ενάμιση έως δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Το θέμα όμως δεν είναι μόνο οικονομικό. Η αλλαγή πολιτικής δίνει το λάθος μήνυμα στους νέους, ότι η υγεία και το μέλλον τους είναι διαπραγματεύσιμα. Μάλιστα, η ανατροπή γίνεται στους χώρους διασκέδασης, στους οποίους μέχρι σήμερα οι νέοι διδάσκονται βιωματικά το κάπνισμα, καθώς, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, κάπνισμα και αλκοόλ πάνε μαζί.

«Πρόκειται για εκποίηση»

«Η δημόσια υγεία εξακολουθεί να βλάπτεται πάρα πολύ από το παθητικό κάπνισμα, έστω κι αν ο ιδιοκτήτης έχει πληρώσει κάτι παραπάνω στο κράτος», επισήμανε στην «Κ» ο πρόεδρος της Συντονιστικής Αντικαπνιστικής Επιτροπής, καθηγητής Παναγιώτης Μπεχράκης. «Ουσιαστικά πρόκειται για εκποίηση της δημόσιας υγείας έναντι αντιτίμου και για διαμόρφωση πολιτικής δημόσιας υγείας με κριτήριο τα συμφέροντα των επιχειρήσεων της νύχτας. Πιστεύουμε ότι ο πρωθυπουργός δεν θα επιτρέψει ποτέ να γίνουν τέτοια πράγματα στη χώρα». Από την πλευρά του, ο καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής και μέλος της επιτροπής Γιάννης Τούντας επιβεβαίωσε ότι η συντονιστική επιτροπή δεν έχει ενημερωθεί σχετικά.

«Η συντονιστική επιτροπή κατ’ επανάληψιν έχει δηλώσει και προς την ηγεσία του υπουργείου Υγείας και δημοσίως ότι μόνο με την πλήρη απαγόρευση μπορούμε να πετύχουμε τους στόχους της προάσπισης της δημόσιας υγείας και την εφαρμογή των μέτρων. Χώρες που εφάρμοσαν ημίμετρα, όπως η Ισπανία, διαπίστωσαν την αδυναμία εφαρμογής τους και προχώρησαν στην πλήρη απαγόρευση. Η απόφαση αυτή, εφ’ όσον επιβεβαιωθεί, που ελπίζω να μην αποτελεί πραγματική πρόθεση του υπουργείου Υγείας, πλήττει και την υγεία των εργαζομένων στα κέντρα αυτά, οι οποίοι δεν έχουν κανένα περιθώριο επιλογής κι έχουν να επιλέξουν μεταξύ αρρώστιας και εργασίας ή υγείας και ανεργίας. Το επιχείρημα της μείωσης του τζίρου αυτών των καταστημάτων δεν ευσταθεί, σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει όπου εφαρμόστηκε η πλήρης απαγόρευση. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις παρουσιάστηκε αύξηση του τζίρου, καθώς οι μη καπνιστές είναι περισσότεροι. Η μείωση του τζίρου και της κερδοφορίας που επικαλούνται οι ιδιοκτήτες αυτών των καταστημάτων στη χώρα μας οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην οικονομική κρίση. Δεν έχει καμία σχέση το κάπνισμα».

«Κρύβονται συμφέροντα»

Σύμφωνα με τον ερευνητή του Πανεπιστημίου του Harvard Κωνσταντίνο Βαρδαβά, το 2009 υπήρξε μια αρνητική επίδραση της οικονομικής κρίσης στους χώρους εστίασης και διασκέδασης με πτώση του τζίρου σε όλες τις χώρες του Nότου, όπως η Ιταλία, όπου η καθολική απαγόρευση είχε εφαρμοστεί από το 2005 και η Ιρλανδία, όπου εφαρμόστηκε το 2004. Ο Κ. Βαρδαβάς πραγματοποίησε μετρήσεις δύο μήνες πριν και δύο μήνες μετά την πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος, που έδειξαν σημαντική μείωση των επικίνδυνων σωματιδίων του καπνού σε ταβέρνες, εστιατόρια, καφετέριες και μπαρ. «Πώς γίνεται το πρώτο διάστημα να βγαίνουν όλοι έξω να καπνίσουν και ξαφνικά να υπάρχει πρόβλημα; Από την άλλη, δεν μπορεί να πει κανείς ότι με ένα πενιχρό πρόστιμο μπορεί να καλύψει την κοινωνική και την οικονομική βλάβη του καπνίσματος για την Ελλάδα. Αν σκεφτούμε ότι ένας στους τέσσερις καρκίνους στην Ελλάδα οφείλεται στο κάπνισμα και ότι αν εφαρμοστεί η απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους θα έχουμε μέχρι και 30% λιγότερα εμφράγματα και νοσηλείες από άσθμα, όπως συνέβη στην Αγγλία, μπορούμε να καταλάβουμε το όφελος της απαγόρευσης. Η απαγόρευση δεν προστατεύει μόνο από το παθητικό κάπνισμα, αποτρέπει τη δημιουργία νέων καπνιστών».

Πηγή: Καθημερινή 14/1/11