Εκτύπωση PDF

Περιστασιακό κάπνισμα και υγεία: Ακόμη και τρία τσιγάρα την ημέρα βλάπτουν!

 

Του Λάμπρου Λαζούρα

 

Τα τελευταία χρόνια οι γιατροί και οι φορείς δημόσιας υγείας διενεργούν εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού για τις αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ενημέρωση των λεγόμενων ‘βαρέων’ ή ‘τακτικών’ καπνιστών, δηλαδή των ατόμων που καπνίζουν περισσότερα από 5 τσιγάρα την ημέρα, καθώς η συγκεκριμένη κατηγορία διατρέχει υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών και θνησιμότητας. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με τις νέες στρατηγικές προώθησης των προϊόντων καπνού, έχει δημιουργήσει την αντίληψη ότι το να καπνίζεις λίγα τσιγάρα την ημέρα (‘περιστασιακό κάπνισμα’) είναι ασφαλές1-3. Συγκεκριμένα, τα άτομα που καταναλώνουν λιγότερα από 5 τσιγάρα την ημέρα δεν θεωρούν τους εαυτούς τους καπνιστές και άρα, πιστεύουν ότι δεν διατρέχουν κανένα κίνδυνο4.

Όμως, σε μια πρόσφατη ανασκόπηση4 της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας επισημαίνεται πως το περιστασιακό κάπνισμα δεν είναι διόλου ασφαλές.

Συγκεκριμένα:

1. Το περιστασιακό και το καθημερινό κάπνισμα είναι το ίδιο επικίνδυνα όσον αφορά την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων 5-6
2. Το περιστασιακό κάπνισμα (1 ως 4 τσιγάρα την ημέρα) αυξάνει κατά 5 φορές τον κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα στις γυναίκες και 3 φόρες στους άντρες, σε σύγκριση με τους μη-καπνιστές5.
3. Οι γυναίκες ηλικίας 35 ως 39 ετών που καπνίζουν από 1 ως 4 τσιγάρα την ημέρα έχουν τρεις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν στεφανιαία νόσο και να παρουσιάσουν ισχαιμικά επεισόδια, σε σύγκριση με τις μη-καπνίστριες5,7-8. Συνολικά, οι γυναίκες που καπνίζουν περιστασιακά ‘χάνουν’ κατά προσέγγιση 4 ως 6 χρόνια από τη ζωή τους4.
4. Τέλος, οι περιστασιακοί καπνιστές παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα ποιότητας ζωής σύμφωνα με διάφορους δείκτες υγείας (π.χ. σωματικός πόνος, γενική υγεία, ζωτικότητα, ψυχική υγεία), σε σύγκριση άτομα που δεν καπνίζουν 9.

Συμπερασματικά, δεν υπάρχει ασφαλές κάπνισμα. Ακόμα και η ελάχιστη κατανάλωση τσιγάρων και προϊόντων καπνού είναι ιδιαίτερα βλαβερή για τη υγεία και μειώνει σημαντικά το προσδόκιμο ζωής. O πιο ασφαλής τρόπος για να προασπίσει κάποιος την υγεία του, είναι να μην καπνίσει ποτέ, ή, στην περίπτωση που ήδη καπνίζει, να διακόψει εντελώς.

Βιβλιογραφία
1. Schane R, Glantz SA, Ling PM. Social smoking implications for public health, clinical practice, and intervention research. Am J Prev Med. 2009; 37: 124-131.
2. Cataldo JK, Malone RE. False promises: the tobacco industry, “low tar” cigarettes, and older smokers. J Am Geriatr Soc. 2008; 56: 1716-1723.
3. Ling PM, Glantz SA. Tobacco industry consumer research on socially acceptable cigarettes. Tob Control 2005; 14: e3.
4. Schane RE, Ling PM, Glantz SA. Health effects of light and intermittent smoking: A review. Circulation 2010; 121: 1518-1522.
5. Bjartveit K, Tverdal A. Health consequences of smoking 1–4 cigarettes per day. Tob Control 2005; 14: 315–320.
6. Pope CA III, Burnett RT, Krewski D, Jerrett M, Shi Y, Calle EE, Thun MJ. Cardiovascular mortality and exposure to airborne fine particulate matter and cigarette smoke: shape of the exposure-response relationship. Circulation 2009; 120: 941–948.
7. Rogot E, Murray JL. Smoking and causes of death among U.S. veterans: 16 years of observation. Public Health Rep. 1980;95:213–222.
8. Luoto R, Uutela A, Puska P. Occasional smoking increases total and cardiovascular mortality among men. Nicotine Tob Res. 2000;2:133–139.
9. Wilson D, Parsons J, Wakefield M. The health-related quality-of-life of never smokers, ex-smokers, and light, moderate, and heavy smokers. Prev Med. 1999;29:139 –144.

Δρ Λάμπρος Λαζούρας
Ερευνητής Ψυχολόγος
South-East European Research Centre (SEERC)
llazuras  [at]  seerc  [dot]  org
Επιστημονικός Σύμβουλος Nosmoke.gr