Εκτύπωση PDF

Συνέντευξη Nosmoke.gr στο Περιοδικό Επίκαιρα

To τελευταίο... τσιγάρο

του Κωνσταντίνου Αγγελάκη

22 Σεπτεμβρίου 2010

Η κυβέρνηση «ξανακόβει» το κάπνισμα

Ο ελληνικός παραλογισμός εμφανίστηκε και πάλι σε όλο του το μεγαλείο με αφορμή το νέο νόμο για την καθολική απαγόρευση του καπνίσματος στη χώρα μας. Μόλις ένα χρόνο μετά το νόμο Αβραμόπουλου, ήρθε η σειρά της Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου για να γράψει με χρυσά γράμματα το όνομά της στην ιστορία της δημόσιας Υγείας και να διορθώσει με νέο νομοθέτημα τα κακώς κείμενα του προηγούμενου, ξοδεύοντας, παράλληλα, ευρώ –από αυτά που δεν μας περισσεύουν– στη διαφημιστική εκστρατεία κατά του τσιγάρου, αναστατώνοντας εκ νέου την κοινωνία και σκορπώντας οργή στους επιχειρηματίες καφέ και εστιατορίων, που βλέπουν πίσω απ’ αυτό το νόμο άλλο ένα καρφί στην ταφόπλακα των επιχειρήσεών τους. Στην επιχειρηματολογία των υπέρμαχων του νέου νόμου περί ευρωπαϊκών εντολών και προστασίας της δημόσιας Υγείας, αναπτύσσεται ήδη ισχυρός αντίλογος που ξεκινά από τη δεδομένη «ανυπακοή» μας σε μια σειρά ευρωπαϊκών οδηγιών, την αποτυχία των αντικαπνιστικών νομοθεσιών στα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, την αύξηση χρήσης ναρκωτικών ουσιών όπου εφαρμόστηκαν τα μέτρα κατά του τσιγάρου και φτάνει μέχρι το επιχείρημα που λέει «ο γιατρός κόβει το τσιγάρο σε έναν καπνιστή και όχι το Κράτος»!

Κι αν μέχρι σήμερα οι καπνιστές μπορούσαν να κάνουν μια τζούρα στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους (καπνιστήρια) σε εργασιακούς χώρους και δημόσιες υπηρεσίες, πλέον καταργούνται και αυτά, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να βγαίνουν σε εξωτερικούς χώρους. Για τα καζίνο και τους χώρους άνω των 300 τ.μ., δηλαδή τα «μπουζουκομάγαζα», θα υπάρχει οχτάμηνη περίοδος προσαρμογής, αφού ο νόμος θα ισχύσει από την 1η Ιουνίου του 2011. Ωστόσο, αντιδράσεις, και μάλιστα σφοδρές, σημειώνονται από τους καταστηματάρχες των μικρών χώρων εστίασης και αναψυχής, οι οποίοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν θα πειθαρχήσουν σε ένα μέτρο που βάζει ταφόπλακα στις ούτως ή άλλως «ετοιμοθάνατες» επιχειρήσεις τους.

Ο νέος νόμος του υπουργείου Υγείας ήρθε να κλείσει τα «παραθυράκια» του νόμου Αβραμόπουλου, όπου προβλεπόταν χώρος καπνιζόντων βάσει προδιαγραφών. Για παράδειγμα, σε καταστήματα άνω των 300 τ.μ., με ζωντανή μουσική, επιτρεπόταν η δημιουργία χώρων καπνιζόντων έως και 40% του καταστήματος, με διαχωριστικό ύψους δύο μέτρων. Πιο συγκεκριμένα, εκτός από τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, η απαγόρευση του καπνίσματος θα πρέπει να γίνει η νέα «συνήθεια» των πολιτών σε όλα τα ΜΜΜ, στις δημόσιες υπηρεσίες και σε ιδιωτικούς χώρους εργασίας, στα ξενοδοχεία, στα εμπορικά καταστήματα, στα θέατρα, καθώς επίσης και στους κινηματογράφους.

Η δημοτική αστυνομία σε ρόλο «χωροφύλακα»

Οι έλεγχοι για τους παραβάτες θα διενεργούνται από τη δημοτική αστυνομία, το Λιμενικό Σώμα, καθώς επίσης και από τους υπαλλήλους του Τμήματος Ελεγκτών Υγείας των Περιφερειών. Επιπλέον, θα επιστρατευτεί και το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας-Πρόνοιας (ΣΕΕΥΠ), προκειμένου να αναλάβει τομείς που εντάσσονται στις αρμοδιότητές τους, όπως σε νοσοκομεία καθώς και ιδρύματα. Ωστόσο, ένα από τα ζητήματα που προκύπτουν είναι κατά πόσο η στελέχωση των συγκεκριμένων υπαλλήλων είναι επαρκής. Μιλώντας στα «Επίκαιρα», ο κ. Ανδρέας Παπαδάκης, αντιδήμαρχος Καταστημάτων και Ασφάλειας της Πόλης, αναφέρει ότι μέχρι στιγμής το προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας ανέρχεται στα 780 άτομα, ενώ μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου αναμένεται να προσληφθούν 300 επιπλέον άτομα. Ο ίδιος επικεντρώνεται στο γεγονός ότι ως δημοτικοί υπάλληλοι είναι επιφορτισμένοι εκτός από το να κόβουν πρόστιμα πλέον στα καταστήματα που δεν εφαρμόζουν το νόμο, να ελέγχουν για άδειες, για ηχορρύπανση καθώς και για το παρεμπόριο. Παράλληλα, δεν παραλείπει να επισημάνει ότι χρειάζονται περαιτέρω οικονομικοί πόροι για τις νυχτερινές βάρδιες των δημοτικών αστυνομικών. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει εκστρατεία ενημέρωσης με τηλεοπτικά σποτ και ανακοινώσεις, σε πρώτη φάση η δημοτική αστυνομία θα προχωρήσει σε συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες σε συνδυασμό με τη διανομή ενημερωτικών φυλλαδίων για τα 40 Ιατρεία Διακοπής του Καπνίσματος, ενώ, σε δεύτερη φάση, θα επιβάλλονται πρόστιμα. Επικουρικό ρόλο θα παίξει και η αστυνομία, σε περιπτώσεις όπου απαιτούνται προσαγωγές και συλλήψεις των απείθαρχων παραβατών. Οι τακτικοί και έκτακτοι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται όλο το 24ωρο, είτε αιφνιδίως είτε κατόπιν κλήσεων στις υγειονομικές υπηρεσίες των περιφερειών, στους δήμους, καθώς και στον τετραψήφιο αριθμό 1142.

Τα πρόστιμα για τους «θεριακλήδες»

Η κλίμακα των προστίμων διαφοροποιείται ανάλογα με το χώρο που παρατηρούνται οι παραβάσεις. Κι αν τα 50 ευρώ θεωρούνται μικρό ποσό, σε περίπτωση υποτροπών το πρόστιμο μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 10.000 ευρώ. Πρόστιμο 50 ευρώ θα επιβάλλεται σε όποιον πολίτη καπνίζει σε καφετέριες, εστιατόρια και μπαρ, ενώ για τους παραβάτες σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, σχολεία, πανεπιστήμια και νοσοκομεία το πρόστιμο θα ανέρχεται στα 100 ευρώ. Το επόμενο «σκαλοπάτι» των 200 ευρώ αφορά στους εργαζόμενους σε δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και στους πολίτες που θα εντοπίζονται να καπνίζουν μέσα σε αυτές. Πέρα, όμως, από το πρόστιμο, οι δημόσιοι υπάλληλοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμα και πειθαρχικές ποινές, δηλαδή να τεθούν σε διαθεσιμότητα. Στη «μέγκενη» των προστίμων θα μπουν και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων, καθώς οι υπεύθυνοι διαχείρισης και λειτουργίας χώρου σε δημόσιες υπηρεσίες και εργασιακούς χώρους. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, τα πρόστιμα θα ξεκινούν από τα 500 ευρώ και αναμένεται να φτάσουν μέχρι τα 10.000 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των υποτροπών. Σημειώνεται ότι στην τέταρτη υποτροπή θα ανακαλείται η άδεια λειτουργίας του καταστήματος προσωρινά, ενώ στην επόμενη οριστικά. Επιπλέον, πρόστιμο 600 ευρώ θα επιβάλλεται στους καταστηματάρχες, σε περιοχές άνω των 2.000 ατόμων.

Ο απείθαρχος «θεριακλής» θα πρέπει μέσα σε διάστημα δέκα ημερών να αποπληρώσει το πρόστιμο, χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα μειώνεται ενδεχομένως και κατά 50% το ποσό. Στις περιπτώσεις που δεν εξοφληθεί το πρόστιμο, θα βεβαιώνεται από την αρμόδια ΔΟΥ. Τα πρόστιμα που δεν αποπληρώνονται θα καταγράφονται σε λίστες του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες ανά τακτά χρονικά διαστήματα θα δίνονται στις υπηρεσίες των δήμων και των περιφερειών. Βάσει των συγκεκριμένων λιστών θα καταλογίζονται και τα επόμενα πρόστιμα στους παραβάτες.

Αλέξανδρος Φωτεινός : «Θετικό βήμα η καθολική απαγόρευση του καπνίσματος»

Μιλώντας στα «Επίκαιρα», ο πρόεδρος της ΜΚΟ Nosmoke.gr κ. Αλέξανδρος Φωτεινός επισημαίνει ότι «οι διατάξεις του συγκεκριμένου νόμου είναι πιο ξεκάθαρες από τις προηγούμενες του νόμου Αβραμόπουλου». Αναφερόμενος στα υπέρ του νόμου, σχολιάζει ότι «η εφαρμογή του μέτρου είναι ένα θετικό βήμα, καθώς με αυτό τον τρόπο θα σωθούν χιλιάδες ζωές». Είναι γεγονός ότι οι φανατικοί καπνιστές θα αντιδράσουν έντονα και είναι πιθανό να παρατηρηθούν αρκετές παρατυπίες, όπως σε καφετέριες και κέντρα διασκέδασης, όπου οι θαμώνες χρησιμοποιούσαν «αυτοσχέδια» τασάκια. Αναφερόμενος, όμως, στην κατάργηση ακόμα και των καπνιστηρίων, ο κ. Φωτεινός θεωρεί το σχετικό νόμο ως μια μοναδική τάξεως ευκαιρία, ώστε οι «θεριακλήδες» να κόψουν οριστικά το κάπνισμα. Προς επίρρωση της τοποθέτησής του, επικαλέστηκε σχετική έρευνα, σύμφωνα με την οποία το 80% των καπνιστών επιθυμεί να κόψει το κάπνισμα. Ωστόσο, ο κ. Φωτεινός εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για την εξαίρεση που υφίσταται από το νόμο για τα μπουζούκια και τα καζίνο, καθώς, όπως λέει, θα πυροδοτηθεί ένα φαινόμενο αθέμιτου ανταγωνισμού. Σχολιάζοντας τον επικουρικό ρόλο της αστυνομίας, επισημαίνει ότι «μέσα στους αρχικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς ήταν και η αστυνομία, η οποία έπρεπε να παρεμβαίνει για δύο με τρεις μήνες, ώστε ο κόσμος να συνετισθεί», ενώ πλέον «θα παρεμβαίνει σε ιδιαίτερες περιπτώσεις, όπως άσκησης σωματικής βίας». Ένα άλλο σημείο στο οποίο δίνει βαρύτητα ο κ. Φωτεινός είναι ότι πρέπει να γίνονται δεκτές και οι ανώνυμες καταγγελίες στο σχετικό αριθμό καταγγελιών, ακόμα και με e-mail ή fax, καθώς οι επώνυμες καταγγελίες γίνονται για την αποφυγή φάρσας. «Ποιος εργαζόμενος θα καταγγείλει το συνάδελφό του σε μια επιχείρηση;» αναρωτιέται, υποστηρίζοντας ότι με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένας ιδιότυπος κοινωνικός αποκλεισμός.

Ανησυχία για μείωση του τζίρου

Με δεδομένη τη δυσμενή οικονομική συγκυρία στην οποία έχει περιέλθει η χώρα, τις συνεχείς ανατιμήσεις στα προϊόντα με την αύξηση του ΦΠΑ, αλλά και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για τα οινοπνευματώδη ποτά και τα τσιγάρα, οι καταστηματάρχες εκφράζουν την ανησυχία τους για τη μείωση της πελατείας και συνεπώς του τζίρου τους. «Είναι σίγουρο ότι η πελατεία θα μειωθεί. Αυτό είναι ένα πρόβλημα για όλους τους καταστηματάρχες», αναφέρει στα «Επίκαιρα» ο υπεύθυνος της καφετέριας «JK» στο Κολωνάκι κ. Γιάννης Βλατάκης. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το μέτρο, αν ισχύσει για όλους, θα είναι και το πιο δίκαιο, προκειμένου να μην υπάρχουν «παραθυράκια», ενώ εκτιμά ότι «στην αρχή θα ισχύσει, αλλά μετά, στην πορεία, δεν ξέρω». Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του κ. Μιχάλη Ανδριώτη, ιδιοκτήτη της καφετέριας «Σκουφάκι» λίγα μέτρα πιο κάτω, ο οποίος υποστηρίζει χαρακτηριστικά ότι στο τέλος «θα γίνουμε Αγγλία», εννοώντας ότι η απαγόρευση του καπνίσματος θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία των μπαρ και των κλαμπ. «Η πελατεία θα μειωθεί σε μεγάλο βαθμό και ο κόσμος θα μετακυλήσει σε εξωτερικούς χώρους. Αν δεν μπορεί να ακούσει μουσική, να διασκεδάσει, δεν υπάρχει όρθιο στο μπαρ, τότε θα αποκοπεί τελείως από τη διασκέδαση», αναφέρει. Ο κ. Ανδριώτης εκφράζει τη δυσαρέσκειά του αναφορικά με το γεγονός ότι το μέτρο εφαρμόζεται στη χειρότερη οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η χώρα τα τελευταία χρόνια: «Αυτή τη στιγμή έχω 7 ευρώ το ποτό, 1,5 ευρώ είναι ο ΦΠΑ, 2 ευρώ είναι το μπουκάλι (η μεζούρα του), άμα βάλεις πάγο, νερά, ΕΥΔΑΠ, προσωπικό, μουσική, ξηρούς καρπούς, το ποσοστό των ποτηριών που σπάει, γιατί αναλώσιμα είναι κι αυτά, εγώ δουλεύω για κάτω από το 20%. Όταν μειώνεται τόσο το περιθώριο κέρδους, δεν μπορείς να μειώσεις και τον τζίρο», λέει χαρακτηριστικά. «Είναι άδικο που δεν υπάρχει καμία πρόνοια σε αυτή τη χώρα. Ήρθα να κάνω μια επένδυση πριν από δυόμισι χρόνια και από τότε έχει ανέβει τέσσερις φορές ο ΦΠΑ, πέντε φορές ο ΕΦΚ», σημειώνει στη συνέχεια. «Ας αφήσουν τα μαγαζιά να δουλέψουν και να κόψουν το κάπνισμα», καταλήγει, εκτιμώντας ότι αναμένεται να μπουν αρκετά «λουκέτα» εξαιτίας του νέου μέτρου.

Πάντως, οι ιδιοκτήτες καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος φέρονται αποφασισμένοι να μην πειθαρχήσουν, αφού το νέο μέτρο καταδικάζει σε κλείσιμο τις επιχειρήσεις τους, όπως υποστηρίζουν. Σύμφωνα με δηλώσεις του εκπροσώπου του Συντονιστικού των ιδιοκτητών Κ. Αρβανίτη, «ήδη έχουμε πτώση του τζίρου της τάξης του 40%. Με την απαγόρευση του καπνίσματος θα βάλουμε “λουκέτα”. Δεν λέμε “όχι” στην απαγόρευση, όμως λέμε κατ’ επιλογή. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: όπου είναι υποχρεωτική η συνεύρεση ανθρώπων να υπάρχει απαγόρευση. Όπου είναι προαιρετική να είναι κατ’ επιλογήν. Και βεβαίως να υπάρχει σήμανση».