Εκτύπωση PDF

Οταν τα έσοδα γίνονται... καπνός

Tου Μπαμπη Παπαδημητριου

5/4/11


Με το κάπνισμα, η κυβέρνηση Παπανδρέου είχε διπλή αποτυχία. Ο υπουργός Υγείας λάνσαρε προεκλογικώς την καταπάτηση του νόμου. Στο όνομα, προφανώς, της ανάγκης του λαού να καπνίσει για να... πάνε κάτω τα φαρμάκια. Ο υπουργός Οικονομικών, από την πλευρά του, διατήρησε και επεξέτεινε το σύστημα φορολόγησης, που διακρίνει μεταξύ ακριβών-κακών και φτηνών-λαϊκών προϊόντων καπνού. Μια ακόμη παγκόσμια πρωτοτυπία. Και οι δύο στάσεις απέδειξαν ότι οι πολιτικοί σπεύδουν να υπηρετήσουν τα γούστα των μειοψηφιών, ελπίζοντας να κερδίσουν την ψήφο τους, αγνοώντας επιδεικτικά τα συμφέροντα της πλειοψηφίας, αφού αυτή θα ψηφίσει λίγο-πολύ με τον ίδιο τρόπο, όπως πάντοτε.

Η φορολογία καπνού αποτελεί εξαιρετική απόδειξη του τρόπου με τον οποίο έχει πέσει έξω ο προϋπολογισμός και το Μνημόνιο. Συνήθης λόγος που οδηγεί σε υστέρηση των κρατικών εσόδων είναι τα λάθη στον σχεδιασμό τους. Στην περίπτωση των φόρων καπνού, το επιτελείο Παπακωνσταντίνου είχε υποσχεθεί να μαζέψει 3,7 δισ. ευρώ, μόνον από τον Ειδικό Φόρο. Επεσαν έξω κατά 800 εκατομμύρια, ή 22%! Ο υφυπουργός Κουσελάς, βοηθός του προηγουμένου, στη Βουλή, επέρριψε την ευθύνη στους κατασκευαστές τσιγάρων ανώτερης κατηγορίας, επειδή... δεν αυξάνουν την τιμή τους!

Αν όμως ο κ. υφυπουργός ήταν ειλικρινής και επιθυμούσε να κάνει δουλειά και όχι να κοροϊδεύει τον κόσμο, θα έκανε κάτι πολύ πιο απλό: θα αύξανε, πραγματικά, τον φόρο. Υπάρχει ένας απλός τρόπος για να το πράξει και όμως, όπως και οι υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας, τον αποφεύγουν. Αρκεί να ορίσουν ένα πάγιο ποσό φόρου πάνω σε κάθε πακέτο ή συσκευασία, δηλαδή ένας φόρος στην ποσότητα, πάγιος και όχι αναλογικός επί της τιμής.

Το αυτονόητο το έχουν κατανοήσει όλες οι κυβερνήσεις όλων των κρατών της Ενωσης και εντεύθεν, οι οποίες συστηματικά αυξάνουν το σταθερό κομμάτι των φόρων. Ο,τι έχει ήδη συμβεί με τη φορολογία αλκοόλ και καυσίμων. Γι’ αυτό και στις δύο αυτές περιπτώσεις το κράτος κατορθώνει να μαζέψει τους φόρους που σχεδιάζει. Το 2010, τα έσοδα στο αλκοόλ ήταν μεγαλύτερα από τα προϋπολογισθέντα, ενώ των καυσίμων, παρά τη μείωση της κατανάλωσης, ακριβώς εκεί που τα είχαν προβλέψει. Επειδή ακριβώς πρόκειται για φόρους επί της ποσότητας, μειώνεται η πιθανότητα απώλειας κρατικών εσόδων.

Η μέθοδος φορολόγησης στέλνει τους ατυχείς καπνιστές στα λεγόμενα «φθηνά» τσιγάρα, επειδή μεγαλώνει τη διαφορά τιμής ανά πακέτο. Στην Ελλάδα, παρατηρείται η μεγαλύτερη, μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, διαφορά με την τιμή του «ακριβού» πακέτου να είναι 1,6 φορές υψηλότερη από εκείνη του «φθηνού». Στη Βρετανία λοιπόν, μόλις πριν λίγες ημέρες, ο υπουργός Οικονομικών ενσωμάτωσε στον προϋπολογισμό της χώρας αύξηση μεγαλύτερη από τον πληθωρισμό του παγίου φόρου στα τσιγάρα. Ανά χίλια τσιγάρα, ο σταθερός φόρος πήγε από 135 σε 176 ευρώ, ενώ ο αναλογικός μειώθηκε από 24% σε 16,5%. Τα αντίστοιχα νούμερα για την Ελλάδα είναι 19,6 ευρώ ο σταθερός φόρος και 52,4% ο αναλογικός. Ο Τζορτζ Οσμπορν εξήγησε: «Είναι σαφές ότι η δομή της φορολογίας καπνού έχει γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης φθηνότερων τσιγάρων». Ο Βρετανός υπουργός υπερασπίστηκε την περαιτέρω ενίσχυση του παγίου φόρου, λέγοντας ότι επιδιώκει να μειώσει τη διαφορά τιμής μεταξύ φθηνότερων και ακριβότερων σημάτων και έτσι να «μειώσει το κάπνισμα και να βελτιώσει την υγεία του έθνους».

Ο δικός «μας» Γιώργος Παπακωνσταντίνου ψέγει τις εταιρείες που κρατούν τις τιμές... χαμηλά: «Θα δούμε τι διορθωτικές κινήσεις πρέπει να γίνουν, γιατί οι βιομηχανίες έχουν αντιδράσει επιχειρώντας να διατηρήσουν τα μερίδιά τους». Παράξενο; Ο «υφύ» του, Δημ. Κουσελάς, βλέπει πρόβλημα γιατί «ενσωματώθηκε μόνο η πρώτη αύξηση και όχι οι δύο επόμενες αυξήσεις στην τελική τιμή». Κι επειδή μειώνονται τα περιθώρια κέρδους «όλων των εμπλεκόμενων στην εμπορία των προϊόντων καπνού», δημιουργήθηκε «σοβαρό πρόβλημα στα δημόσια έσοδα».

Οι κυβερνητικοί βλάπτουν σοβαρά την υγεία. Του δημόσιου ταμείου, των πολιτών και της νοημοσύνης μας!

Πηγή: Καθημερινή